Fiński system edukacji - wzór dla Polski?

Finlandia po raz czwarty została ogłoszona najszczęśliwszym krajem świata przez World Happiness Report, co wiąże się ze znakomitym samopoczuciem mieszkańców, w tym uczniów uczęszczających do placówek szkolnych. Nauczanie w tym kraju skandynawskim jest na bardzo wysokim poziomie (według rankingu OECD Finlandia zajmuje pierwsze miejsce wśród krajów Europejskich), a system edukacji pozwala na bezstresową naukę, w której nauczyciele przywiązują większą uwagę do jednostki, pozwalając jej tym samym na rozwój w wybranej dziedzinie.

Fińskie szkoły cechuje przede wszystkim równość szans edukacyjnych, czyli dostęp do tych samych możliwości dla każdego ucznia. Edukacja od przedszkola, aż do studiów jest bezpłatna tak samo jak podręczniki, pomoce naukowe czy nawet posiłki w szkolnych stołówkach. Szkoły są na podobnym poziomie, co pozwala na naukę na najwyższym stopniu dla każdego ucznia nie zważając na jego zamieszkanie. Nie ma podziału na szkoły lepsze i gorsze. Rankingi nie istnieją, co eliminuje wyścig szczurów zarówno między uczniami jak i placówkami.

Fińskie szkoły są przeciwko współzawodnictwu również jeśli chodzi o samych uczniów. Brak walki o oceny i chęci pokazania, że jest się lepszym od rówieśników powoduje, że uczniowie nie uciekają się do ściągania – po prostu nie mają w tym żadnego celu. Kolejnym aspektem są małe, liczące maksymalnie po 20 osób klasy. Umożliwią one nauczycielowi bardziej indywidualne podejście do każdego ucznia, co z pewnością pomaga w opanowaniu danego materiału.

Dzieci w Finlandii spędzają stosunkowo mało czasu w szkole, jedynie około 706 godzin rocznie (średnia OEC podaje wymiar 850 godzin). Dodatkowo wakacje trwają od 10 do 11 tygodni w roku co oznacza, że są one dłuższe niż w innych krajach. Fińscy nauczyciele przekonują o skuteczności tych działań mówiąc, że uczniowie są mniej zmęczeni i bardziej skoncentrowani, codziennie przychodząc do szkoły z głową pełną nowych pomysłów.

Korepetycje poza szkołą nie istnieją – są prawnie zakazane, co rządzący tłumaczą tym, że każdy uczeń powinien czerpać wiedzę ze szkoły, a w momencie gdy potrzebuje dodatkowej pomocy to nauczyciele są zobowiązani mu ją przekazać.

System kształcenia w Finlandii, szczególnie na poziomie podstawowym, skupia się na odkrywaniu pasji uczniów pozwalając im na odnalezienie siebie i dając narzędzia do pogłębiania swoich zainteresowań. Sam program nauczania przewiduje możliwość modyfikacji przez nauczyciela, dając mu pewną swobodę, przez co w niektórych szkołach metody nauczania mogą się różnić.

Nauczyciel w Finlandii jest zawodem prestiżowym, na studia pedagogiczne jest się bardzo trudno dostać, a sam zawód cieszy się dobrą płacą. Nauczyciele pracują dziennie po 4 godziny, dodatkowo poświęcając 2 godziny tygodniowo na rozwój zawodowy, który pozwala ciągle ulepszać im swoje techniki nauczania. W szkołach między nauczycielem, a uczniem obowiązują relacje partnerskie w których dawno zapomniano o hierarchii. Młody człowiek zawsze może zwrócić się do jednego z nauczycieli z prośbą o pomoc, otrzymując ją bez wyśmiewania czy bagatelizowania problemu.

W polskich szkołach sytuacja różni się od fińskiego systemu ze względu na nadal panujący XIX - wieczny model nauczania. Dzieci i rodzice narzekają na natłok niepotrzebnego materiału i naukę w formie “zakuć, zdać, zapomnieć”. Uczniowie sami do końca nie wiedzą w jaki sposób mają się uczyć, aby przyswoić materiał przez pamięć długotrwałą i przygnębieni liczbą zadań wolą pokusić się o ściąganie, co przyniesie łatwy efekt w postaci pozytywnej oceny.

Sami nauczyciele również nie mają dobrych warunków pracy, a ich zawód bardzo rzadko otrzymuje należny szacunek. Skutkuje to ich niedowartościowaniem i niechęcią do wykonywania pracy, która i tak nie zostanie doceniona. Są oni również rozliczani z materiału, który przerobią z uczniami, często narzucając zbyt szybkie tempo, co powoduje brak zrozumienia i automatyczne zniechęcenie do nauki młodych ludzi.

Oba te systemy diametralnie się od siebie różnią co ma bezpośredni wpływ na samopoczucie jak i zaangażowanie uczniów. Fińscy uczniowie mając wsparcie połączone z odpowiednim doborem materiału są w stanie pracować efektywniej i czerpać z tego znacznie większą przyjemność. W polskich szkołach musi zajść jeszcze wiele zmian dotyczących modelu nauczania, aby praca wiązała się z inteligentną nauką i chęcią samych uczniów do przyswajania wiedzy.

 

Bibliografia:

25 marca 2021

Fidea

Fidea

projekt.fidea@gmail.com

Social media